Huy động vàng trong dân: Đánh thức “mỏ vốn” khổng lồ
Nguồn vàng trong dân được ví như một “mỏ vốn” khổng lồ có thể tiếp sức cho nền kinh tế, nhưng đi kèm là không ít rủi ro về tỷ giá, thanh khoản và ổn định vĩ mô. Bài toán nan giải là làm sao để đánh thức nguồn lực này mà không tạo thêm áp lực cho thị trường?
Việc huy động vàng trong dân đang được xem là một giải pháp tiềm năng nhằm khai thông nguồn lực lớn trong xã hội, bổ sung vốn cho nền kinh tế trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển ngày càng tăng. Theo ước tính, lượng vàng nắm giữ trong dân cư ở Việt Nam lên tới hàng trăm tấn, tương đương hàng chục tỷ USD. Đây là nguồn tài sản rất lớn nhưng hiện vẫn nằm ngoài lưu thông, chưa được chuyển hóa thành nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, nếu có cơ chế phù hợp để huy động nguồn lực này, nền kinh tế sẽ có thêm một kênh bổ sung vốn quan trọng, góp phần giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn.
Song, việc huy động ra sao để vừa khai thác hiệu quả, vừa tránh rủi ro cho hệ thống tài chính vẫn là bài toán khó. Trước hết là rủi ro biến động giá vàng trong bối cảnh giá vàng thế giới thường xuyên lên xuống mạnh, nếu cơ chế huy động không được thiết kế hợp lý, tổ chức huy động có thể đối mặt với rủi ro chênh lệch giá lớn, gây mất an toàn tài chính. Ngoài ra, tâm lý nắm giữ vàng của người dân chủ yếu nhằm bảo toàn tài sản, nên nếu không có cơ chế bảo đảm minh bạch, an toàn và hấp dẫn, rất khó khuyến khích người dân đưa vàng vào hệ thống vốn. Một rủi ro khác là nếu huy động vàng ồ ạt nhưng không kiểm soát tốt, có thể gây áp lực lên thị trường ngoại hối và chính sách tiền tệ.
Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc huy động vàng từ dân để cung cấp nguyên liệu cho ngành sản xuất vàng trang sức không chỉ là một cơ hội lớn mà còn đặt ra nhiều thách thức. Để thực hiện chiến lược này một cách hiệu quả và bền vững, việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp và người tiêu dùng, là yếu tố quan trọng hàng đầu.
“Cần triển khai một chiến lược phát triển toàn diện, đồng bộ và khả thi, bảo đảm sự phát triển mạnh mẽ của ngành vàng, đồng thời bảo vệ sự ổn định tài chính quốc gia. Bối cảnh và Những Thách thức Việc huy động vàng từ dân là một giải pháp tiềm năng trong việc cung cấp nguyên liệu cho ngành vàng trang sức”, ông Nguyễn Quang Huy nêu quan điểm.
Tuy nhiên, theo chuyên gia này, chiến lược phát triển lớn không thể thiếu những thách thức liên quan đến pháp lý, quản lý, và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Hiện tại, việc xác minh nguồn gốc vàng trong các giao dịch mua bán vẫn là một vấn đề lớn. Hệ thống cơ sở dữ liệu về vàng chưa được đồng bộ và thiếu minh bạch, khiến cho việc theo dõi và giám sát các giao dịch trở nên phức tạp. Điều này không chỉ làm tăng rủi ro về gian lận và rửa tiền mà còn gây khó khăn trong việc thực thi các quy định pháp lý. Bên cạnh đó, chính sách thuế và quy định về phòng chống rửa tiền chưa hoàn toàn phù hợp với bản chất kinh tế của ngành vàng, dẫn đến những khó khăn trong việc thúc đẩy đầu tư vào công nghệ chế tác trong nước và duy trì sự minh bạch của thị trường vàng.
Để giải quyết các vấn đề trên, ông Nguyễn Quang Huy lưu ý, việc xây dựng một chiến lược phát triển ngành vàng toàn diện, mang tính chiến lược cao là rất cần thiết. Chiến lược này cần phải không chỉ bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng mà còn đảm bảo sự ổn định tài chính quốc gia.
“Một yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển ngành vàng là việc xây dựng và triển khai một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về vàng. Cơ sở dữ liệu này sẽ chứa đựng đầy đủ thông tin về nguồn gốc vàng, lịch sử giao dịch, danh tính người bán, và chứng từ hợp pháp. Hệ thống này sẽ giúp tạo ra một môi trường giao dịch minh bạch, đồng thời giảm thiểu các giao dịch gian lận và bất hợp pháp, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cơ sở dữ liệu quốc gia phải được kết nối với các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, giúp tăng cường khả năng giám sát, kiểm tra và xác minh các giao dịch vàng, từ đó tạo ra một hệ thống quản lý chặt chẽ và an toàn. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn giúp ngành vàng phát triển một cách minh bạch và bền vững”, ông Huy phân tích.
Cùng với đó, ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh, để tăng cường tính minh bạch trong quá trình huy động vàng từ dân, cần triển khai hệ thống xác minh khách hàng điện tử (eKYC), kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, giúp các doanh nghiệp trong ngành vàng xác minh danh tính người bán vàng một cách chính xác và nhanh chóng. “Việc này giúp giảm thiểu rủi ro gian lận và đảm bảo các giao dịch vàng diễn ra hợp pháp. Bằng cách sử dụng công nghệ tiên tiến này, doanh nghiệp sẽ dễ dàng tuân thủ các quy định về phòng chống rửa tiền (PCRT), qua đó tạo ra một môi trường giao dịch an toàn và bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng”, ông Huy nói.
Bên cạnh đó, theo CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, một yếu tố quyết định để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành vàng là việc đặt ra các tiêu chí chặt chẽ đối với doanh nghiệp muốn tham gia vào hoạt động huy động vàng. Các tiêu chí này có thể được xây dựng một cách rõ ràng và minh bạch, bao gồm: Vốn hoạt động và minh bạch tài chính, công bố thông tin định kỳ, kết nối với cơ quan quản lý chức năng, bảo vệ quyền lợi khách hàng, bảo hiểm rủi ro…
Ngoài ra, ông Nguyễn Quang Huy lưu ý về vấn đề cân đối ngoại tệ và chính sách thuế hợp lý, cảnh báo sớm và giám sát thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu bất thường trong giao dịch vàng. Ông Huy cũng khuyến nghị triển khai thí điểm mô hình huy động vàng tại một số khu vực hoặc doanh nghiệp nhất định, qua đó rút kinh nghiệm điều chỉnh từ thực tế triển khai. Việc thí điểm sẽ giúp cải thiện hạ tầng triển khai và cơ chế giám sát, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, từ đó tạo ra những chính sách phù hợp và hiệu quả hơn khi áp dụng trên diện rộng.
Huy động vàng trong dân là một chủ trương có thể mở ra thêm nguồn lực cho nền kinh tế, nhưng đây không phải “đũa thần” để giải quyết bài toán vốn. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát rủi ro, chính sách này có thể gây hệ lụy cho thị trường tài chính và ổn định vĩ mô. Vì vậy, khai thác nguồn lực vàng cần được tiến hành thận trọng, minh bạch và gắn với mục tiêu ổn định kinh tế, để biến nguồn tài sản tích trữ thành động lực phát triển bền vững.
Giá vàng hôm nay, 24-4, tiếp tục đi xuống khi áp lực chốt lời gia tăng sau giai đoạn tăng sốc.
Việc huy động vàng trong dân đang được xem là một giải pháp tiềm năng nhằm khai thông nguồn lực lớn trong xã hội, bổ sung vốn cho nền kinh tế trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển ngày càng tăng. Theo ước tính, lượng vàng nắm giữ trong dân cư ở Việt Nam lên tới hàng trăm tấn, tương đương hàng chục tỷ USD. Đây là nguồn tài sản rất lớn nhưng hiện vẫn nằm ngoài lưu thông, chưa được chuyển hóa thành nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, nếu có cơ chế phù hợp để huy động nguồn lực này, nền kinh tế sẽ có thêm một kênh bổ sung vốn quan trọng, góp phần giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn.
Song, việc huy động ra sao để vừa khai thác hiệu quả, vừa tránh rủi ro cho hệ thống tài chính vẫn là bài toán khó. Trước hết là rủi ro biến động giá vàng trong bối cảnh giá vàng thế giới thường xuyên lên xuống mạnh, nếu cơ chế huy động không được thiết kế hợp lý, tổ chức huy động có thể đối mặt với rủi ro chênh lệch giá lớn, gây mất an toàn tài chính. Ngoài ra, tâm lý nắm giữ vàng của người dân chủ yếu nhằm bảo toàn tài sản, nên nếu không có cơ chế bảo đảm minh bạch, an toàn và hấp dẫn, rất khó khuyến khích người dân đưa vàng vào hệ thống vốn. Một rủi ro khác là nếu huy động vàng ồ ạt nhưng không kiểm soát tốt, có thể gây áp lực lên thị trường ngoại hối và chính sách tiền tệ.
Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc huy động vàng từ dân để cung cấp nguyên liệu cho ngành sản xuất vàng trang sức không chỉ là một cơ hội lớn mà còn đặt ra nhiều thách thức. Để thực hiện chiến lược này một cách hiệu quả và bền vững, việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp và người tiêu dùng, là yếu tố quan trọng hàng đầu.
“Cần triển khai một chiến lược phát triển toàn diện, đồng bộ và khả thi, bảo đảm sự phát triển mạnh mẽ của ngành vàng, đồng thời bảo vệ sự ổn định tài chính quốc gia. Bối cảnh và Những Thách thức Việc huy động vàng từ dân là một giải pháp tiềm năng trong việc cung cấp nguyên liệu cho ngành vàng trang sức”, ông Nguyễn Quang Huy nêu quan điểm.
Tuy nhiên, theo chuyên gia này, chiến lược phát triển lớn không thể thiếu những thách thức liên quan đến pháp lý, quản lý, và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Hiện tại, việc xác minh nguồn gốc vàng trong các giao dịch mua bán vẫn là một vấn đề lớn. Hệ thống cơ sở dữ liệu về vàng chưa được đồng bộ và thiếu minh bạch, khiến cho việc theo dõi và giám sát các giao dịch trở nên phức tạp. Điều này không chỉ làm tăng rủi ro về gian lận và rửa tiền mà còn gây khó khăn trong việc thực thi các quy định pháp lý. Bên cạnh đó, chính sách thuế và quy định về phòng chống rửa tiền chưa hoàn toàn phù hợp với bản chất kinh tế của ngành vàng, dẫn đến những khó khăn trong việc thúc đẩy đầu tư vào công nghệ chế tác trong nước và duy trì sự minh bạch của thị trường vàng.
Để giải quyết các vấn đề trên, ông Nguyễn Quang Huy lưu ý, việc xây dựng một chiến lược phát triển ngành vàng toàn diện, mang tính chiến lược cao là rất cần thiết. Chiến lược này cần phải không chỉ bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng mà còn đảm bảo sự ổn định tài chính quốc gia.
“Một yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển ngành vàng là việc xây dựng và triển khai một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về vàng. Cơ sở dữ liệu này sẽ chứa đựng đầy đủ thông tin về nguồn gốc vàng, lịch sử giao dịch, danh tính người bán, và chứng từ hợp pháp. Hệ thống này sẽ giúp tạo ra một môi trường giao dịch minh bạch, đồng thời giảm thiểu các giao dịch gian lận và bất hợp pháp, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cơ sở dữ liệu quốc gia phải được kết nối với các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, giúp tăng cường khả năng giám sát, kiểm tra và xác minh các giao dịch vàng, từ đó tạo ra một hệ thống quản lý chặt chẽ và an toàn. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn giúp ngành vàng phát triển một cách minh bạch và bền vững”, ông Huy phân tích.
Cùng với đó, ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh, để tăng cường tính minh bạch trong quá trình huy động vàng từ dân, cần triển khai hệ thống xác minh khách hàng điện tử (eKYC), kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, giúp các doanh nghiệp trong ngành vàng xác minh danh tính người bán vàng một cách chính xác và nhanh chóng. “Việc này giúp giảm thiểu rủi ro gian lận và đảm bảo các giao dịch vàng diễn ra hợp pháp. Bằng cách sử dụng công nghệ tiên tiến này, doanh nghiệp sẽ dễ dàng tuân thủ các quy định về phòng chống rửa tiền (PCRT), qua đó tạo ra một môi trường giao dịch an toàn và bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng”, ông Huy nói.
Bên cạnh đó, theo CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, một yếu tố quyết định để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành vàng là việc đặt ra các tiêu chí chặt chẽ đối với doanh nghiệp muốn tham gia vào hoạt động huy động vàng. Các tiêu chí này có thể được xây dựng một cách rõ ràng và minh bạch, bao gồm: Vốn hoạt động và minh bạch tài chính, công bố thông tin định kỳ, kết nối với cơ quan quản lý chức năng, bảo vệ quyền lợi khách hàng, bảo hiểm rủi ro…
Ngoài ra, ông Nguyễn Quang Huy lưu ý về vấn đề cân đối ngoại tệ và chính sách thuế hợp lý, cảnh báo sớm và giám sát thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu bất thường trong giao dịch vàng. Ông Huy cũng khuyến nghị triển khai thí điểm mô hình huy động vàng tại một số khu vực hoặc doanh nghiệp nhất định, qua đó rút kinh nghiệm điều chỉnh từ thực tế triển khai. Việc thí điểm sẽ giúp cải thiện hạ tầng triển khai và cơ chế giám sát, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, từ đó tạo ra những chính sách phù hợp và hiệu quả hơn khi áp dụng trên diện rộng.
Huy động vàng trong dân là một chủ trương có thể mở ra thêm nguồn lực cho nền kinh tế, nhưng đây không phải “đũa thần” để giải quyết bài toán vốn. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát rủi ro, chính sách này có thể gây hệ lụy cho thị trường tài chính và ổn định vĩ mô. Vì vậy, khai thác nguồn lực vàng cần được tiến hành thận trọng, minh bạch và gắn với mục tiêu ổn định kinh tế, để biến nguồn tài sản tích trữ thành động lực phát triển bền vững.
Giá vàng hôm nay, 24-4, tiếp tục đi xuống khi áp lực chốt lời gia tăng sau giai đoạn tăng sốc.